You are here:

Ráiteas ón Aire Bruton ar astaíochtaí de gháis cheaptha teasa in 2018

Dúirt an tAire Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil, Richard Bruton T.D., inniu (an Déardaoin, an 24 Deireadh Fómhair):

"Daingníonn toradh 2018 a thuairiscigh an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil an tábhacht a bhaineann leis an bPlean um Ghníomhú ar son na hAeráide a chur i bhfeidhm. Níor bhain Éire ár gcuid spriocanna amach agus ní mór dúinn athrú ó bhun cinntitheach ó thaobh polasaí de a chur i bhfeidhm gach uile bhliain. Ba thairseach thábhachtach é Buiséad 2020.

"Níos luaithe i mbliana, d'fhoilsigh an rialtas an Plean um Ghníomhú ar son na hAeráide. Tá na gníomhartha ar gá dúinn iad a dhéanamh lena chinntiú go mbainfimid ár spriocanna aeráide 2030 amach leagtha amach sa Phlean, rud a fhágfaidh go mbeimid in inmhe a bheith neodrach ó thaobh carbóin de faoi 2050. Fáiltím roimh an tacaíocht a léirigh an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil inniu dár bPlean. Is é ár mapa agus ár dtreoir é chun Éire a dhícharbónú agus chun Éire is inbhuanaithe agus is athléimní a chinntiú i gcomhair na nglúine a thiocfaidh inár ndiaidh.

"Cé go léiríonn ráiteas an GCC inniu go bhfuil astaíochtaí i ndiaidh titim den dara bliain as a chéile, tá an laghdú róbheag agus is eachtraí sealadacha a thiomáin é – go príomha druidim shealadach Moneypoint. Tháinig méadú ar astaíochtaí ó thithe, ón earnáil iompair agus ó earnáil talmhaíochta anuraidh.

"Léiríonn na figiúirí a eisíodh inniu mar a bhí cúrsaí sular foilsíodh an Plean um Ghníomhú ar son na hAeráide. Tugaim do m'aird an méid an dúirt an GCC inniu faoin bPlean a chur i bhfeidhm go pras. Is é ár mbealach chun cinn é agus léiríonn torthaí an lae inniu an phráinn a bhaineann leis na gníomhartha sa Phlean a chur i bhfeidhm ar fud an rialtais. Is gearr an deis atá againn chun gníomhaíochta, agus ní mór dúinn gníomhú anois. Tá an rialtas tiomanta don Phlean a chur i bhfeidhm."

Nótaí d'eagarthóirí

Is éard atá sa Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide ná plean an rialtais lena chinntiú go mbainfidh Éire ár spriocanna aeráide 2030 amach, rud a chuirfidh ar ár gcumas dúinn a bheith neodrach ó thaobh carbóin de faoi 2050. Tá breis agus 180 gníomh leagtha amach sa phlean cuimsitheach seo, mar aon leis na céadta foghníomh, i ngach earnáil den tsochaí. Faoin bplean seo, bainfimid an méid seo a leanas amach faoi 2030: 

·         Beidh 5 oiread na bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite ceangailte leis an ngreille.

Beidh deireadh iomlán curtha le gual agus móin a bheith in úsáid le leictreachas a ghiniúint

·         10 n-oiread na gníomhaíochta aisfheistithe

·         25 oiread na bhfeithiclí leictreacha in úsáid

·         5 oiread na bpobal fuinnimh inbhuanaithe

·         500,000 turas comaitéireachta laethúil gníomhach / poiblí

·         440 milliún crann breise faoi 2040

Tá siad seo a leanas ar na príomhghníomhartha sa Phlean um Ghníomhú ar son na hAeráide:

·         Deireadh a chur le plaisteach nach bhfuil in-athchúrsáilte agus táillí is airde a bheith le híoc chun ábhair a bhfuil sé deacair iad a athchúrsáil a tháirgeadh; bearta a chur i bhfeidhm chun cosc a chur ar phlátaí, sceanra, soip, maidí balúin agus baitíní cadáis aon-úsáide plaistigh

·         Scéim Micrighiniúna nua a bhunú a ligfidh d'úinéirí tí a gcuid leictreachais féin a ghiniúint agus cibé méid nach mbaineann siad úsáid as a dhíol ar ais leis an ngreille náisiúnta;

·         Leictreachas in-athnuaite a bheith in 70% den leictreachas faoi 2030; faoi láthair, níl ach 30% dár leictreachas ag teacht ó fhoinsí in-athnuaite;

·         950,000 feithicil leictreach a chur ar na bóithre, líonra luchtaithe a chur ar fáil ar fud na tíre, scéim traipsithe feithiclí leictreacha a chur ar fáil agus reachtaíocht a thabhairt isteach chun cosc a chur ar dhíol carranna peitril / díosail ó 2030 ar aghaidh;

·         An líonra bealaí rothaíochta a leathnú agus tuilleadh áiseanna Páirceála agus Taistil a bheith ann, chun brú tráchta a ísliú;

·         Clár dian aisfheistithe a chur i bhfeidhm chun 600,000 pumpa teasa a shuiteáil i dtithe agus i ngnónna in áit na gcóras téimh atá ann faoi láthair atá dian ar charbón;

·         Córas a bhunú a mbeidh buiséid charbóin 5 bliana agus spriocanna earnála ag baint leis: beidh na hAirí cuí freagrach as na spriocanna a bhaint amach agus gearrfar pionóis mura mbainfear amach iad. Beidh na spriocanna seo bunaithe ar Acht nua um Ghníomhú ar son na hAeráide. Déanfar carbóndíonadh ar gach mór-infheistíocht agus ar gach mórchinneadh rialtais;

·         Astaíochtaí de gháis cheaptha teasa a laghdú i gcúrsaí talmhaíochta trí dheiseanna nua inbhuanaithe a chruthú d'fheirmeacha teaghlaigh;

·         Plean Aisfheistithe nua a chur i bhfeidhm chun 500,000 teach a aisfheistiú. Déanfaidh conraitheoirí aonair grúpaí móra tithe a aisfheistiú san am céanna chun costais a laghdú agus beidh airgeadú cliste agus modhanna aisíoca éasca in úsáid;
Na hAirí sainordú a thabhairt maidir le gníomhú ar son na haeráide do gach foras poiblí d'fhonn ardtosaíocht a dhéanamh de ghníomhú ar son na haeráide, agus litreacha maidir le súilíochtaí i dtaca le gníomhú ar son na haeráide a eisiúint d'fhorais fostáit. ​


Press Release Documents